SOLIDARYZM W EKONOMII 15

Hamowanie budowy elektrowni jądrowej w Stalowej Woli

W Stalowej Woli rozpoczęto działania na rzecz budowy elektrowni jądrowej na bazie tzw. SMR-ów, czyli małych reaktorów jądrowych.
Rada Miasta ponad podziałami politycznymi podjęła w tej sprawie niemal jednogłośnie pozytywną decyzję. Spośród 23 członków Rady, 21 osób poparło wniosek, a 2 się wstrzymały. Istnieje pełne poparcie mieszkańców, a elektrownia miałaby służyć nie tylko im, ale też przedsiębiorstwom w regionie, co przyciągałoby inwestorów ze względu na tanią energię z atomu.
W związku z procedurą procesu legislacyjnego 3 grudnia 2025 r. sprawa została postawiona w Sejmie RP na posiedzeniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, która głosami posłów obecnie rządzącej koalicji zablokowała działania miasta Stalowa Wola na tym już wczesnym etapie. Obecnie chodzi o przeznaczenie nieruchomości należącej do miasta pod budowę elektrowni jądrowej opartej na 4 reaktorach BWRX300, której inwestorem jest polska spółka ORLEN Synthos Green Energy (OSGE). Pozytywna opinia Komisji umożliwiłaby rozpoczęcie wszelkich badań, których koszt ponosiłby inwestor, istotnych przed samą budową elektrowni jądrowej. Hamowanie tego projektu może oznaczać, że rządząca koalicja będzie przeciągać sprawę aż do 2027 r., czyli do końca swojej kadencji.
Na terenie nieruchomości planowanej pod budowę elektrowni jądrowej w przeszłości funkcjonowała huta Stalowa Wola. Władze miasta mają na celu wzmacnianie roli tego regionu jako silnego ośrodka przemysłowego, który przecież był zbudowany przed drugą wojną światową jako Centralny Okręg Przemysłowy (COP), a następnie w czasie wojny zniszczony i rozkradziony przez Niemcy. Budowa małych elektrowni jądrowych umożliwia zredukowanie ryzyka deficytu energii, obniżenie cen energii, a także zmniejszenie ryzyka przerw w jej dostawach. Ponadto koszt produkcji energii w SMR-ach jest kilkakrotnie niższy niż z paneli fotowoltaicznych (PF) lub farm wiatrowych (FW). Dodatkowo jest to stałe i stabilne źródło energii i nie emituje CO2. Na posiedzeniu Komisji, pod przewodnictwem poseł Urszuli Pasławskiej z PSL, byli obecni przedstawiciele Rady Miasta i przedstawiciele OSGE jako inwestora, których merytoryczny głos był zasadniczo pomijany lub ograniczany.
W tak istotnej i nietypowej sprawie na posiedzeniu Komisji nie można rezygnować z pogłębionej analizy bardzo złożonych zagadnień w energetyce jądrowej. Niestety, z przebiegu obrad Komisji można wnioskować, że obecna koalicja rządząca nie jest chyba tak naprawdę zainteresowana rozwojem SMR-ów. Ostatecznie głosami 17 przeciw (rządzącej koalicji) i 12 głosami za (opozycji) wniosek Rady Miasta Stalowej Woli został przez Komisję zaopiniowany negatywnie. Może on w przyszłości wrócić do Komisji, jednak ze względu na ustawowe terminy sprawa ta ulegnie odłożeniu w czasie. Reaktor typu BWRX300 jest obecnie budowany do celów komercyjnych w Kanadzie, a Polska mogłaby być pierwszym krajem w UE implementującym SMR do celów przemysłowych."

Prof. Zbigniew Krysiak